|
|||||||
|
|
|||||||
|
Donostian eraiki zen Espainiako Marianisten lehenengo fundazioa, 1887an. Zergatik Donostian eta ez beste leku batean? Seguruenik, Donibane-Lohizuneko ikastetxe marianista ondoan zeogoelako. Izan ere, hemengo hainbat familiak hara bidaltzen baitzituzten beren umeak ikastera eta familia horiek izango baitziren gero fundazioaren sorrera bultzatuko zutenak. Dena den, horretaz Mariaren Lagundiak emandako azalpena guztiz bestelakoa da. Diotenez, Guillermo José de Chaminade aita marianista Zaragozan egon zen erbesteratuta Frantziako Iraultzak iraun zuen bitartean. Han, Pilare Ama Birjinaren aurrean izan omen zuen G. J. Chaminadek lehenengo aldiz Mariaren Lagundia Espainian sortzeko ideia. Horrela, espainarrek Chaminaderi emandako babesa eskertuz, "gure erakundeak Pirinioetako alde honekin duen zorra kitatzeko aukera izango du". Hala uste zuen, behintzat, Joseph Smiler Aitak, orduko marianisten zuzendari nagusi eta ikastetxe berriaren eraikuntza bideratu zuenak. Usteak uste, ez dugu ahaztu behar Aita Smiler Pariseko Stanislas ikastetxean irakasle eta zuzendari ibili zela, eta hau Alfonso XII.aren (orduko Asturiaseko printzea eta gero Espainiako errege izan beharko zuena) irakaslea izan zela.
"... oso harreman bereziak zeuden Mariaren Konpainia eta berorren senarraren (hain deitoratua izan den Alfonso XII. Erregeren) artean ... Lerro hauek idazten dizkizun honek oso gogoan du bai garai hura eta baita haren inguruko oroitzapen guztiak ere. Baina, Jaunak haren ondora eraman izan ez balu errege gaztea, zorioneko errealitate izango litzateke gaur orduan lausoki aurreikusten genuena... " Garai hartan baziren Donostian jadanik ikastetxe pribatu batzuk. Argi zegoen, bestalde, herriko umeek kristau hezkuntza ona jasotzen zutela. Halere, erakunde ofizialak, integristak eta liberalak pozik uztearren, hezkuntza neutroaren alde agertzen ziren. Hala izanik ere, marianisten ustez, eskola zen kristau-baloreak zabaltzeko leku aproposa, eta horregatik alokatu zituzten lokal batzuk Marina eta San Martin kaleen arteko kantoian zegoen eraikuntzan eskola emateko. On Luis Cousin alsaziar marianistak zuzendutako komunitate txikiaren ardurapean jarri ziren lehenengo hamasei ikasleak. 1887ko urriaren 3a zen. Garbi geratu zen hasieratik gizon horiek umeekin jarduteko era, fin eta egoki. Horregatik gero eta ikasle gehiago joaten hasi ziren haien eskoletara; garbiak ziren arrakastaren ardatzak: familia izpiritua, pertsonarekiko begirunea eta gizarte aldaketetara eta garaiko heziketara egokitzeko ahalegin zuhurra. Garai hartan, marianisten jarrera liberala zen, baina ez liberalismoaren ohiko zentzuan, liberalitatearen zentzuan baizik. Horrela adierazi zion, behintzat, Xabier de Zubirik Ellacuria Aitari, eta honek guri. Erlijiosoen janzkera ez zen ohikoa. Marianistek ez zeramaten, ez apaizen, ez eta fraideen ohiko abitorik ere, traje beltz soila baizik. Horrek zalantzak piztu zituen hiritar batzuen artean. Horregatik, okerrik sor ez zedin, jendeak uste ez zezan eliza protestanteren bateko kideak zirela, Katoliko hitza erantsi zioten ikastetxearen izenari.
|
Primera
fundación de los Marianistas en España. La proximidad del Colegio de San
Juan de Luz dirigido por religiosos de la misma Congregación y la demanda
de familias donostiarras que enviaban a sus hijos al citado centro fueron
factores condicionantes de la fundación. Sin embargo la Compañía de María interpretaba su presencia en este
lado del Pirineo como una oportunidad de "saldar la deuda de gratitud
que nuestro instituto tiene con España" donde a los pies de Nuestra
señora del Pilar el Padre Guillermo José Chaminade, exiliado en Zaragoza
durante la Revolución Francesa, concibió la idea de fundar la Compañía
de María. Así pensaba el Padre Joseph Simler, Superior General de los Marianistas que promovió el establecimiento del nuevo
colegio. Se daba también la
circunstancia personal de que el Padre
Simler había sido profesor y director en el Colegio Stanislas de París
teniendo entre sus alumnos al entonces Príncipe de Asturias y futuro Rey
de España, Alfonso XII. En estos términos se expresa en carta dirigida a la Reina María
Cristina: "...existen vínculos especiales entre la Compañía y el Augusto
esposo de V.M., el llorado rey Alfonso XII... Quien escribe estas líneas
tiene presente esta época y los recuerdos que a ella se refieren. Si
Dios, en sus inescrutables designios no hubiese llamado a sí al joven
Rey, lo que entonces preveíamos de forma vaga, hubiese sido hoy una feliz
realidad...". En San Sebastián había algunos centros privados dirigidos por
particulares. Constaba que los niños de las clases populares estaban bien
atendidos en su educación cristiana. Sin embargo el instituto oficial,
por la necesidad de contentar a integristas y liberales, propiciaba una
educación neutra. El deseo de ocupar el ámbito escolar como vehículo de transmisión
de los valores cristianos, animó a los Marianistas a ofertar sus
servicios alquilando unos locales en el edificio que hacía esquina entre
las calles Marina y San Martín. Una reducida comunidad, dirigida por el marianista alsaciano Don
Luis Cousin, acogió a los primeros dieciséis alumnos inscritos. Era el 3
de Octubre de 1887. Pronto aquellos hombres causaron una impresión novedosa por su
forma exquisita de tratar a los niños. El respeto a la persona, el espíritu
de familia y una prudente adaptación a los cambios que se iban
produciendo en la sociedad y la educación de la época, fue atrayendo a
cada vez mayor número de alumnos. Dentro de los límites de aquel horizonte histórico, los
Marianistas presentaban un talante liberal, mas no de liberalismo sino de
liberalidad, como confió el filosofo Xabier de Zubiri al Padre Ellacuría
que nos lo transmitió. El Colegio tuvo que definirse con el título de Católico ante las dudas de algunos ciudadanos donostiarras que, al observar el atuendo de los religiosos, sin hábito clerical ni monacal y con un severo traje negro, pensaban que pertenecían a alguna iglesia protestante.
|
||||||